Przejdź do głównej treści Przejdź do wyszukiwarki Gminna Biblioteka Publiczna w Przyłęku

Czas Wielkanocny - spotkanie grupy "Tkaczki opowieści"

Utworzono dnia 30.03.2026

 

Na kolejnym spotkaniu „Tkaczki Opowieści”, w czasie gdy zbliżają się Święta Wielkanocne, rozmawialiśmy o tradycjach, które przetrwały w pamięci opowiadaczy – od dzieciństwa aż po czasy współczesne. Wspomnienia te ukazują bogactwo dawnych zwyczajów, często dziś już zapomnianych, a kiedyś stanowiących ważną część życia codziennego.

Początek stanowił okres Wielkiego Postu. W Środę Popielcową dokładnie szorowano wszystkie garnki popiołem, aby nie pozostał w nich nawet ślad tłuszczu. Był to symbol oczyszczenia i przygotowania do czasu wyrzeczeń.

W okresie postu nie brakowało też żartobliwych zwyczajów. Na tzw. „Środopoście”, bo przypadało w środku postu obowiązkowe buło malowanie okien pannom, które pilnowały swoich okien. Jednak też czekały na kawalerów, bo to znaczyło, że ma zalotnika. Chłopcu byli skorzy do psikusów i można było zobaczyć po nocy  wychodki i wozy na strzechach stodół – wszystko to w duchu młodzieńczej psoty i zabawy.

Święconkę noszono do kościoła w dużych koszach, tak aby wystarczyła na całe święta. Po mszy rezurekcyjnej odbywały się wyścigi zaprzęgami – wierzono, że kto pierwszy wróci do gospodarstwa, temu najlepiej obrodzą ziemniaki.

Wielkanocna palma miała również znaczenie symboliczne – smagano nią dzieci, aby były zdrowe i dobrze się chowały. Uderzano nią także krowy, wierząc, że ochroni je to przed chorobami i robactwem. Każdy powinien też zjeść „kotka” z bazi, co miało zapobiegać bólowi gardła.

Post trwał aż do śniadania wielkanocnego. W Wielką Sobotę, podczas święcenia ognia i wody, gospodarze zabierali z paleniska opalone gałązki, zwane „czernią”. Robiono z nich krzyżyki, które w Niedzielę Wielkanocną wkładano w rogach pól, aby zapewnić urodzaj.

Nieodłącznym elementem świąt byli także dyngusnicy, którzy chodzili po wsi, śpiewali i prosili o podarki – najczęściej otrzymywali jajka.

Poniedziałek Wielkanocny upływał pod znakiem oblewania się wodą. Dziewczęta szczególnie czekały na ten dzień – wierzono, że ta, która zostanie zmoczona, jeszcze w tym roku wyjdzie za mąż. Często, jeśli w pobliżu była rzeka, młodzi wrzucali się do niej nawzajem. Starszym należał się jednak szacunek, więc polewano ich tylko delikatnie. Bogatsi kawalerowie używali perfum, a po takim „oblewaniu” należało zaprosić ich na poczęstunek, często także na kieliszek wódki.

Wspominano również potrawy postne – szczególną popularnością cieszyły się placki ziemniaczane i pyzy, które stanowiły podstawę codziennego jadłospisu w tym okresie.

Tkaczki opowieści

Utworzono dnia 01.04.2026, 12:20
 

Godziny otwarcia:

GBP w Przyłęku

Poniedziałek - Środa  8:30 -18:00

Czwartek - Piątek      8:30 –16:30

Sobota         9:00-16:00

Filia w Rudkach

Poniedziałek – Wtorek 13:00-17:00

Środa - Czwartek 14:00-18:00

PIątek 13:00- 17:00

Filia w Łagowie

Wtorek   10:00-18:00

Czwartek – Piątek  9:00-16:00

Filia w Grabowie nad Wisłą

Poniedziałek , Środa

10:00-18:00

Czwartek,  Piątek   

9:00-17:00

Kalendarz

Lista wydarzeń w miesiącu Kwiecień 2026 Brak wydarzeń w tym miesiącu.

Imieniny

Skorzystaj z dostępu

Plan rozwoju na lata 2022-2023

Zegar

Dane adresowe

1. Gminna Biblioteka Publiczna w Przyłęku
Lipiny 33, 26-704 Przyłęk
tel. 486773038
e-mail: gbp@gminaprzylek.pl
Elektroniczna Skrzynka Podawcza (ESP) :  /GBPPrzylek/SkrytkaESP
2.Gminna Biblioteka Publiczna w Przyłęku Filia w Rudkach
Rudki  54A, tel. 486779070
3.Gminna Biblioteka Publiczna w Przyłęku Filia w Łagowie
Łagów 30, tel. 483701084
4.Gminna Biblioteka Publiczna w Przyłęku Filia w Grabowie nad Wisłą
Grabów nad Wisłą 58, tel. 483649583